Rynek pracy oczami kobiet

By in ,
823
Rynek pracy oczami kobiet

W piekle jest specjalne miejsce dla kobiet, które nie pomagają innym kobietom – powiedziała kiedyś Madeleine Albright. To stwierdzenie powtarzane jak echo nie traci na aktualności. Musimy jednak przyznać, że wzajemne wspieranie się kobiet nie wystarczy. Potrzebujemy systemowych rozwiązań i dobrych praktyk nie tylko na papierze. Sytuacja kobiet w wielu krajach zdaje się być coraz lepsza, jeśli jednak zmiany nie będą wprowadzane szybciej, to równość kobiet i mężczyzn w wymiarze ekonomicznym osiągniemy za ponad dwieście lat.

Rynek pracy – krótko czym jest

Rynek pracy, będący elementem otoczenia organizacji, stanowi jedno z istotniejszych uwarunkowań procesu zarządzania kapitałem ludzkim.[1] Gospodarki rynkowej nie można budować bez rynku pracy, który stanowi najistotniejszy jej segment; musi on funkcjonować obok takich rynków jak: rynek pieniądza, towarów, usług, wartości majątkowych. Ponadto rynek pracy musi być mocno z nimi powiązany, nie ma bowiem towarów i usług bez pracy, a należności za pracę bez pieniędzy, czy też miejsc pracy bez inwestycji i majątku wytwórczego. Rynek więc jest rozumiany jako całokształt zachodzących w nim transakcji jak i również okoliczności, czy warunków w jakich przebiegają bądź są zawierane.[2]

Rynek pracy należy do jednej z najważniejszych kategorii ekonomicznych i choć nie różni się od innych rynków, to istotne występowanie czynnika ludzkiego stawia go w roli priorytetowej. Jak wiemy jest kluczowym, ale także jednocześnie specyficznym elementem prawidłowo działającej gospodarki. Przedmiotem obrotu na takim rynku jest szczególny towar – praca. Praca jest świadomym oraz celowym działaniem człowieka, który to stopniowo, ale ciągle, podporządkowuje swoje siły przyrody dla coraz to efektywniejszego zaspokajania swoich potrzeb. Przedmiotem wymiany między kupującym, a sprzedającym jest praca, następuje to na rynku pracy. W przypadku rynku pracy kupującym jest więc oferujący zatrudnienie pracodawca, zaś sprzedającym – pracownik otrzymujący za swoją pracę określone wynagrodzenie.

Rynek pracy to miejsce dokonywania się alokacji siły roboczej i podejmowania decyzji o zatrudnieniu, gdzie jednocześnie ujawniają się ekonomiczne i społeczne konsekwencje funkcjonowania gospodarki[3]. Jest on kształtowany przez podaż pracy i popyt na pracę. Podaż pracy to zasób siły roboczej – ogół osób już pracujących bądź poszukujących zatrudnienia za określoną płacę. Popyt na pracę są to zgłaszane przez pracodawców zapotrzebowanie na pracę, czyli liczba osób, którą to dani pracodawcy gotowi są zatrudnić oferując określone wynagrodzenie, warunki pracy. Najważniejszymi czynnikami wpływającymi na popyt na pracę są więc koszty i wydajność pracy, a następnie zapotrzebowanie na dobra i usługi. Popyt na pracę jest więc popytem pochodnym – wynikającym z popytu na produkty lub też usługi, do wytworzenia których potrzebna jest praca i pracownik. Zasoby ludzkie są głównym motorem rozwoju gospodarczego, czynnikiem pobudzającym procesy gospodarcze, a ich aktywna rola realizowana jest przez włączenie ludzi do sfery zatrudnienia i pracy.

Przemiany zachodzące we współczesnym świecie, w tym globalizacja oraz rosnąca konkurencja determinują konieczność szybkich dostosowań do zmieniających się warunków. Potencjał ludzki ma tutaj ogromne znaczenie. Przedsiębiorstwa szukają więc ludzi z potencjałem, odpowiednimi kwalifikacjami, zasobami, które będzie można w efektywny sposób wykorzystać. Personel powinien być wąsko wyspecjalizowany, lecz swoją wiedzą powinni wykraczać poza teorie zawodowe korzystając ze swojego szeroko pojętego doświadczenia. Technologia w szybkim tempie podąża do przodu, więc aby pracownik mógł jej dorównać musi ciągle się dokształcać. “Umiejętności wymierają”, tak więc biorąc pod uwagę pracownika serwisu komputerowego jego doszkalanie przeciętnie wynosi trzy razy na przestrzeni życia zawodowego.[4]

Kobiety na rynku pracy

Analizując obecny rynek pracy coraz częściej zauważamy, że kobiety pojawiają się na nim jako osoby wykwalifikowane, posiadające odpowiednie umiejętności i kompetencje zawodowe oraz społeczne. Świadomość kobiet dotycząca swojego potencjału zawodowego, osobowościowego powoduje, iż bardziej aktywnie poszukują zatrudnienia oraz pragną się rozwijać jako pracownice.

Z perspektywy ekonomicznej kobiety to kapitał o takiej samej produktywności jak mężczyźni. Jeżeli połączymy wiedzę i umiejętności które posiadają, stają się niezwykle istotnym i ważnym elementem kapitału ludzkiego, którego wysoka wartość przyczyniać się może do wzrostu konkurencyjności gospodarek. Udostępnienie kobietom możliwości i szans rozwoju doprowadzi do pełnego i efektywnego wykorzystania dostępnych zasobów talentu. Praca zawodowa kobiet przekłada się przecież na zwiększenie dochodów, a tym samym zamożności gospodarstw domowych. Kobiety promują odmienny od męskiego model konsumpcji – badania pokazują, że większą część dochodów gospodarstw domowych kobiety inwestują w edukację i zdrowie swoich dzieci. Tworzenie wartościowych i dostępnych dla wszystkich miejsc pracy oraz promowanie rozwoju zawodowego kobiet są ze sobą wzajemnie powiązane – wzrost i stabilność gospodarcza są niezbędne w celu dostarczenia kobietom rozwiązań, których potrzebują (np. wsparcie instytucjonalne w opiece nad dziećmi, czy elastyczny czas pracy), z drugiej, ich aktywność na rynku pracy będzie przyczyniać się do dalszego umacniania i zwiększania wzrostu i stabilności gospodarki.[5]

Stereotypowo uważa się, że kobiety:

  • nie muszą pracować, ponieważ mają mężów, którzy na nie zarabiają. Przeznaczone do roli żony, matki, gospodyni domowej, ponieważ są opiekuńcze, serdeczne, życzliwe i empatyczne;
  • odbierają pracę mężczyznom, a przecież są mniej kompetentne od nich, zwłaszcza w przypadku zawodów (branż) zdominowanych przez mężczyzn;
  • nie nadają się na szefów – urodzeni przywódcy to mężczyźni – dlatego są pomijane przy awansach i im wyższe stanowisko, tym mniej na nich kobiet (nie z powodu niższych kwalifikacji);
  • są częściej nieobecne w pracy, przez co są mniej rzetelnymi pracownikami;
  • nie wierzą we własne możliwości, są mniej pewne siebie i kiedy poszukują pracy, mają mniejsze oczekiwania, myślą o niższych stanowiskach;
  • mają problemy z podejmowaniem decyzji;
  • są zbyt „miękkie”, zbyt emocjonalne, co sprawia, że nie potrafią twardo negocjować, stawiać warunków, wymagać;
  • nie radzą sobie w dzisiejszym świecie biznesu, który rządzi się bezwzględnymi prawami, w którym mogą przetrwać tylko najsilniejsi.

Specyfika rynku pracy wymusza na Polkach coraz większą wielozadaniowość. Jednak stereotypowe postrzeganie ról obojga płci wciąż blokuje kobietom szanse realizowania wszystkich swoich aspiracji. Pomimo zmiany w świadomości społecznej, panie decydujące się na jednoczesny rozwój zawodowych i macierzyńskich planów w dalszym ciągu napotykają trudne do pokonania bariery.

Podsumowanie

Takie postrzeganie kobiet ma wiele negatywnych konsekwencji: preferuje zatrudnianie mężczyzn, osłabia szanse kobiet na znalezienie i podjęcie pracy, przyczynia się do proponowania im prac związanych z przeznaczonymi im tradycyjnie rolami i sprzyja zwalnianiu kobiet jako pierwszych. Ponadto ambitne, sumienne, niejednokrotnie lepiej wykształcone od mężczyzn, bardziej lojalne i skrupulatne kobiety gorzej zarabiają i są niestety mniej doceniane przez szefów.

Nie możemy – my kobiety tracić w sferze zawodowej, bo istnieją stereotypy i uwarunkowania historyczne.

Autorka: KATARZYNA ZNAŃSKA-KOZŁOWSKA

Najważniejsza rola w życiu – wychowanie już 19 syna na wspaniałego, rozsądnego, mądrego człowieka. Wiele lat łączenie pracy w korporacji, następnie pasji i wychowania dziecka, bycia matką, żoną i opiekunką domowego ogniska. Poza tym pasjonatka Zarządzania Zasobami Ludzkimi z naciskiem na rekrutację i selekcję oraz zagadnienia kobiet na rynku pracy, i zagadnień z zakresu zarządzania, 35 publikacji naukowych, wykładowca akademicki „z sercem” od wielu lat, rekruter, na co dzień dyrektor w fajnej firmie… Od niedawna doradca zawodowy.

W wolnym czasie pisze swoje opowiadania i powieści obyczajowe, uwielbia czytać, gotować.

Bibliografia:

[1] A.Pocztowski (red), Praca i zarządzanie kapitałem ludzkim w perspektywie europejskiej, Oficyna Ekonomiczna, Kraków 2005, s. 211

[2] R.Milewski, Elementarne zagadnienia ekonomii, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2008, s. 116

[3] M.Noga, M.K.Stawicka (red), Rynek pracy w Polsce, CeDeWu.pl, Warszawa 2009, s. 7

[4] R.Sennet, Kultura nowego kapitalizmu, Muza SA, Warszawa 2010, s. 77

[5] Raport Praca i przedsiębiorczość kobiet – potencjał do wykorzystania w Polsce, Deloitte Polska 2016, s. 10-11

Do poczytania – w razie zainteresowania:

http://www.instytutobywatelski.pl/wp-content/uploads/2014/03/analiza_sytuacja_kobiet_na_rynku_pracy_w_polsce.pdf
Leave a reply

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *