Nasze prawa, Okiem prawnika

Mama studentka. Jakie prawa jej przysługują?

Dzisiejszy tekst przygotowałam z myślą o młodych kobietach, które niedługo zostaną mamami, a nie skończyły jeszcze studiów. 

Już na wstępie apeluję: kochane, bądźcie spokoje, dacie radę. Będzie czasem ciężko, ale jeśli tylko znajdziecie w sobie siły, poradzicie sobie z tym wyzwaniem. Wyzwaniem polegającym na godzeniu macierzyństwa ze studiami. Nie dajcie sobie wmówić, że skoro nie macie podpisanej umowy o pracę na okres nieokreślony, to możecie zapomnieć o jakichkolwiek prawach, urlopach czy świadczeniach rodzicielskich. Czasy się zmieniają. Wydaje mi się, że na lepsze, zwłaszcza jeśli chodzi o mamy studentki.

Po pierwsze, każda kobieta w Polsce, która jest w ciąży ma zapewnioną bezpłatną opiekę lekarską i ubezpieczenie do czasu zakończenia połogu, po drugie w 2016 roku wprowadzono świadczenie rodzicielskie, tzw. Kosiniakowe, czyli 1000 zł co miesiąc dla mamy studentki, do czasu zakończenia przez dziecko roku (świadczenie jest przyznawane na okres 52 tygodni), a po trzecie nie spotkałam się jeszcze z przypadkiem, żeby Uczelnia nie poszła studentce na rękę i nie wyraziła zgody na urlop dziekański lub Indywidulną Organizację Studiów. Zatem Kochane mamy studentki – jesteście w całkiem dobrej pozycji prawnej.

Podział

Uprawnienia mam studentek pozwoliłam sobie podzielić na kilka podkatalogów.

  1. Podstawowe prawa związane z ciążą. 
  2. Prawa związane z organizacją zajęć.
  3. Prawa związane z egzaminami.
  4. Prawa odnoszące się do sytuacji finansowej mam studentek.
  5. Prawa związane z opieką nad dzieckiem.
  6. Inne prawa.

Jakie akty prawne regulują prawa mam studentek?

  1. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.
  2. Ustawa z dnia 4 listopada 2016 r. o wsparciu kobiet w ciąży i rodzin „Za życiem”. Określa ona prawa przysługujące wszystkim kobietom w ciąży.
  3. Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych –  świadczenie rodzicielskie, tzw. kosiniakowe, „becikowe”, zasiłek rodzinny
  4. Ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. Regulacje dotyczące świadczenia 500 plus.
  5. Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. „Prawo o szkolnictwie wyższym”. Rozdział o prawa i obowiązkach studentów.
  6. Regulamin konkretnej Uczelni Wyższej. Szczegółowe regulacje dotyczące przyznawania urlopu dziekańskiego, zgody na Indywidualną Organizację Studiów, stypendiów socjalnych, miejsca w akademiku.
  7. Ustawa z dnia 17 lipca 1998 r. o pożyczkach i kredytach studenckich.
  8. Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 20 września 2012 r. w sprawie standardów postępowania medycznego przy udzielaniu świadczeń zdrowotnych z zakresu opieki okołoporodowej sprawowanej nad kobietą w okresie fizjologicznej ciąży, fizjologicznego porodu, połogu oraz opieki nad noworodkiem.
  9. Ustawa z dnia 4 lutego 2011 r. o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3. Prawo do miejsca w żłobku dla dziecka, którego mama się uczy/studiuje.

30 podstawowych praw mamy studentki

  1. Prawo do nieodpłatnej pomocy prawnej.
  2. Prawo do ubezpieczenia i bezpłatnej opieki, czyli prawo do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.
  3. Prawo do korzystania poza kolejnością ze świadczeń opieki zdrowotnej oraz z usług farmaceutycznych udzielanych w aptekach
  4. Prawo do tego by świadczenia ambulatoryjnej opieki specjalistycznej i świadczenia szpitalne były udzielone kobiecie w ciąży w dniu zgłoszenia, a jeżeli udzielenie świadczenia w dniu zgłoszenia nie będzie możliwe…
  5. Prawo do zrealizowania świadczenia w innym terminie, poza kolejnością wynikającą z prowadzonej listy oczekujących, 
  6. Prawo to tego, by w przypadku świadczeń ambulatoryjnej opieki zdrowotnej (AOS) świadczenie zostało udzielone nie później niż w ciągu 7 dni roboczych od dnia zgłoszenia.
  7. Każda kobieta w ciąży i jej rodzina może skorzystać z pomocy i wsparcia asystenta rodziny. Asystent nie tylko odpowie na wszystkie twoje pytania, ale też na podstawie pisemnego upoważnienia będzie mógł załatwiać w twoim imieniu sprawy w różnych instytucjach. Asystent pomoże Ci także rozwiązać problemy opiekuńczo-wychowawcze.
  8. Prawo do wizyt położnej w Twoim domu przed i po porodzie.
  9. Prawo do rocznego urlopu dziekańskiego.
  10. Praw do krótkoterminowego urlopu (6 tyg. – np. tylko na końcówkę ciąży i czas połogu).
  11. Prawo do zachowania statutu studentki w trakcie urlopu dziekańskiego (w tym prawa do ustawowych zniżek dla studentów).
  12. Prawo do Indywidualnej Organizacji Studiów. Prawo do uzgodnienia indywidualnie z prowadzącymi wykładowcami sposobu oraz terminu zaliczenia zajęć.
  13. Prawo do zmiany grupy ćwiczeniowej. 
  14. Prawo do karmienia piersią. (Prawo do wcześniejszego wyjścia z zajęć – prawo to wynika z Indywidualnej Organizacji Studiów).
  15. Prawo do zmiany terminu egzaminu ze względu na problemy zdrowotne w ciąży. (Przełożenie egzaminu na podstawie zwolnienia lekarskiego).
  16. Prawo do przełożenia sesji egzaminacyjnej.
  17. Prawo do przełożenia niektórych przedmiotów ze względów zdrowotnych na kolejny rok. Regulacje szczególne obowiązujące np. na wydziały chemicznych, gdzie zajęcia laboratoryjne mogą być szkodliwe dla dziecka.
  18. Prawo do stypendium socjalnego.
  19. Prawo do uznania, iż mama wychowująca dziecko jest samodzielna finansowo. (Bardzo pomocne w uzyskaniu stypendium socjalnego).
  20. Prawo do zapomogi z tytułu urodzenia dziecka (tu zależy od Uczelni).
  21. Prawo do świadczenia rodzicielskiego dla mam studentek, tj. Kosiniakowego.
  22. Prawo do świadczenia 500 plus na pierwsze dziecko w przypadku wykazania niskich dochodów.
  23. Prawo do zasiłku rodzinnego w przypadku niskich dochodów.
  24. Prawo do becikowego oraz samorządowego becikowego (jeżeli dana gmina takie wypłaca).
  25. Prawo do miejsca w akademiku dla mamy, dziecka i ojca dziecka.
  26. Prawo do skorzystania z kredytu studenckiego.
  27. Prawa dotyczące mam doktorantek – m.in. prawo do urlopu macierzyńskiego.
  28. Prawo do ubiegania się o przyjęcie dziecka do państwowego żłobka. Mamy studiujące są traktowane w procesie rekrutacji na równi z mamami, które pracują.
  29. Prawo do skorzystania z pomocy męża, który pracuje tj. prawo ojca dziecka do urlopu ojcowskiego, prawo do opieki nad żoną, która urodziła dziecko (maksymalnie 14 dni), 2 dni urlopu okolicznościowego, 2 dni opieki na dziecko.
  30. Prawo do skorzystania z pomocy ojca dziecka, który jeszcze studiuje – tata również może dostać zgodę na Indywidualną Organizację Studiów z tytułu łączenia studiów z wychowywania małoletniego dziecka (i np. pracą dorywczą). Dodatkowa zapomoga dla ojca z tytułu urodzenia dziecka (tu zależy od Uczelni).

Podsumowanie

Jak widzicie, praw jest sporo i nie macie czego się obawiać. Mamom studentkom przysługuje wiele uprawnień, które mogą ułatwić piękny, ale też i trudny czas łączenia studiów z macierzyństwem. Mamy mają zapewnione ubezpieczenie, opiekę lekarską, możliwość skorzystania z rocznego urlopu dziekańskiego lub kontynuowania nauki na indywidualnie ustalonych zasadach. Studentkom przysługuje kosiniakowe, stypendium socjalne, świadczenie wychowawcze oraz becikowe. Młode mamy mogą mieszkać w domu studenckim razem z dzieckiem i mężem, a kiedy dziecko będzie większe można zapisać je do żłobka i korzystać z tej instytucji w czasie realizacji prawa do uczestniczenia w zajęciach akademickich. Osobiście myślę, że sytuacja mam studentek z roku na rok jest coraz lepsza. Oby wprowadzono jeszcze inne usprawnienia, bo mam studentek jest więcej niż społeczeństwu się wydaje. A Wam jakich praw brakuje? Co byście zmieniły? 

 

Joanna Rułkowska

http://www.prawo-mamy.pl

 

Zajrzyj koniecznie do nas na nasz fanpage na Facebook’u.

Zobacz także jak pracujemy na Instagramie.

Zapisz się na newsletter, żeby być na bieżąco i otrzymywać specjalne oferty dla subskrybentów!

 

Leave a Reply