Czy można pytać o ciążę na rozmowie kwalifikacyjnej?

By in ,
453
Czy można pytać o ciążę na rozmowie kwalifikacyjnej?

Mogłoby się wydawać, że na temat dozwolonych pytań na rozmowach kwalifikacyjnych przy przyjęciu do pracy powiedziano już wszystko. Okazuje się jednak, że temat ten ciągle wraca i wywołuje wiele wątpliwości. Warto zatem przypomnieć, o co potencjalny pracodawca może zapytać kandydata na rozmowie kwalifikacyjnej?

Warto przy tym wiedzieć, że dotychczas, zgodnie z Kodeksem pracy, pracodawca miał prawo żądać od osoby ubiegającej się o zatrudnienie podania danych osobowych obejmujących:

  1. imię (imiona) i nazwisko;
  2. imiona rodziców;
  3. datę urodzenia;
  4. miejsce zamieszkania (adres do korespondencji);
  5. wykształcenie;
  6. przebieg dotychczasowego zatrudnienia.

Natomiast, z uwagi na nowelizację Kodeksu pracy, od 4 maja 2019 r. pracodawca może pytać osobę ubiegającą się o zatrudnienie o:

  1. imię (imiona) i nazwisko;
  2. datę urodzenia;
  3. dane kontaktowe wskazane przez taką osobę;
  4. wykształcenie;
  5. kwalifikacje zawodowe;
  6. przebieg dotychczasowego zatrudnienia.

Zmiana przepisów ograniczyła możliwość pytania przez pracodawcę o imiona rodziców, a także o miejsce zamieszkania kandydata do pracy. W zamian za to pracodawca ma prawo do uzyskania danych kontaktowych takiej osoby (np. numeru telefonu lub adresu mailowego).  

Co istotne, podania danych dotyczących wykształcenia, kwalifikacji zawodowych oraz przebiegu zatrudnienia pracodawca może żądać tylko wtedy, gdy jest to niezbędne do wykonywania pracy określonego rodzaju lub na określonym stanowisku.

Ponadto, pracodawca ma prawo żądać od pracownika – czyli już po nawiązaniu z nim współpracy, a nie na rozmowie kwalifikacyjnej – podania, niezależnie od wskazanych wyżej danych osobowych także:

  1. innych danych osobowych pracownika, a także imion i nazwisk oraz dat urodzenia dzieci pracownika, jeżeli podanie takich danych jest konieczne ze względu na korzystanie przez pracownika ze szczególnych uprawnień przewidzianych w prawie pracy;
  2. numeru PESEL;
  3. numeru rachunku płatniczego, jeżeli pracownik nie złożył wniosku o wypłatę wynagrodzenia do rąk własnych.

Pracodawca ma przy tym prawo żądać udokumentowania podanych danych osobowych.

Podania innych danych osobowych pracodawca może żądać wyłącznie wtedy, jeżeli obowiązek ich podania wynika z odrębnych przepisów.

A zatem, czy rekruter może zapytać kandydatkę o to, czy jest ona w ciąży?  

Co do zasady nie. Może zdarzyć się jednak, że rekrutacja jest prowadzona na stanowisko pracy, na którym kobieta w ciąży nie może pracować – wówczas pytanie pracodawcy o ciążę będzie uzasadnione. Wykaz takich stanowisk zawiera rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 września 1996 r. w sprawie wykazu prac szczególnie uciążliwych lub szkodliwych dla zdrowia kobiet. Chodzi więc o stanowiska pracy związane z nadmiernym wysiłkiem fizycznym, prace w mikroklimacie zimnym, gorącym
i zmiennym, prace w narażeniu na hałas lub drgania, prace w podwyższonym lub obniżonym ciśnieniu, prace w narażeniu na czynniki biologiczne i chemiczne, czy też prace grożące ciężkimi urazami fizycznymi lub psychicznymi.

A co z pytaniem o plany macierzyńskie?

To pytanie, którego rekruter nie powinien w ogóle zadawać, gdyż dotyczy ono już ściśle sfery prywatnej kandydatki. Co więcej, absolutnie wykluczone jest, aby potencjalny pracodawca wymuszał na kandydatce jakiekolwiek deklaracje co do planowanego macierzyństwa.

O co jeszcze nie może pytać rekruter?

Na przykład o wyznawaną religię, przekonania polityczne lub orientację seksualną, stan cywilny, ani o plany matrymonialne kandydatki. Wyjątkowo może pojawić się natomiast pytanie o niekaralność, jednak jest ono dopuszczalne wyłącznie wtedy, gdy z przepisów prawa wynika, że dane stanowisko może objąć wyłącznie osoba, która jest niekarana (np. osoba, która stara się o pracę w służbie cywilnej).   

Informacje udostępniane z własnej inicjatywy kandydatki  

Na koniec warto jeszcze dodać, że oczywiście kandydatka do pracy może udostępnić potencjalnemu pracodawcy więcej danych dotyczących swojej osoby, aniżeli potencjalny pracodawca może od niej żądać w oparciu o Kodeks pracy – wtedy jednak odbywa się to na podstawie dobrowolnie wyrażonej przez nią zgody. Natomiast brak zgody lub jej wycofanie, nie może być podstawą niekorzystnego traktowania osoby ubiegającej się o zatrudnienie lub pracownika, a także nie może powodować wobec nich jakichkolwiek negatywnych konsekwencji, zwłaszcza nie może stanowić przyczyny uzasadniającej odmowę zatrudnienia, wypowiedzenie umowy o pracę lub jej rozwiązanie bez wypowiedzenia przez pracodawcę.

Aleksandra Małysz–Pilch Radca prawny, absolwentka Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach. Przez wiele lat zasilała szeregi administracji publicznej i zajmowała się przede wszystkim sprawami podatkowymi i finansowymi. Nie chciała jednak na tym poprzestać. W międzyczasie została więc doradcą podatkowym, a zamiłowanie do słowa pisanego skłoniło ją do rozprawienia się z dylematami procedury administracyjnej i podatkowej. Takim sposobem została doktorem nauk prawnych. Obecnie stawia sobie za cel przekładanie zawiłego języka ustaw na wersję przyjazną dla odbiorcy. Chce pomagać innym poprzez udzielanie zrozumiałych i przejrzystych wyjaśnień oraz wskazówek pozwalających na swobodne poruszanie się w gąszczu przepisów prawa.

Radca prawny, absolwentka Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach. Przez wiele lat zasilała szeregi administracji publicznej i zajmowała się przede wszystkim sprawami podatkowymi i finansowymi. Nie chciała jednak na tym poprzestać. W międzyczasie została więc doradcą podatkowym, a zamiłowanie do słowa pisanego skłoniło ją do rozprawienia się z dylematami procedury administracyjnej i podatkowej. Takim sposobem została doktorem nauk prawnych. Obecnie stawia sobie za cel przekładanie zawiłego języka ustaw na wersję przyjazną dla odbiorcy. Chce pomagać innym poprzez udzielanie zrozumiałych i przejrzystych wyjaśnień oraz wskazówek pozwalających na swobodne poruszanie się w gąszczu przepisów prawa.

Strona internetowa: www.malysz-pilch.pl

Bądź z nami w kontakcie poprzez nasz fanpage na Facebook’u.
Zobacz także jak pracujemy na Instagramie.

Zapisz się na newsletter po dawkę wiedzy i aby otrzymywać specjalne oferty dla subskrybentów!

Leave a reply

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *