Okiem prawnika, Praca

Czy przedsiębiorcza mama może otrzymać zasiłek macierzyński?

Jednym z problemów z jakimi spotykają się przedsiębiorcze mamy przy prowadzeniu działalności gospodarczej jest to, czy uzyskają zasiłek macierzyński. Pojawiają się pytania jakich formalności powinny dopełnić, na co zwrócić uwagę. W dzisiejszym wpisie postaram się przybliżyć nieco ten temat.

Czy przedsiębiorcza mama może uzyskać zasiłek macierzyński?

Kobieta prowadząca działalność gospodarczą nie ma prawa do urlopu macierzyńskiego oraz rodzicielskiego na takich zasadach jak określone są w kodeksie pracy, ponieważ nie jest pracownikiem. Jednakże z przepisów ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa prawo do wypłaty zasiłku przysługuje ubezpieczonemu, a nie tylko pracownikowi.

Co jest najważniejsze?

Aby uzyskać zasiłek macierzyński przedsiębiorcza mama powinna posiadać ubezpieczenie chorobowe.  W czasie prowadzenia działalności gospodarczej składka na ubezpieczenie chorobowe jest nieobowiązkowa, więc przedsiębiorcy bardzo często rezygnują z jej opłacania.

Kobieta, która planuje ciążę i chciałaby uzyskać zasiłek macierzyński z działalności gospodarczej powinna upewnić się, że zgłosiła się do ubezpieczenia chorobowego.

Jeżeli do takiego ubezpieczenia jest zgłoszona powinna opłacać w terminie składki na ubezpieczenia, bowiem wpłata składki po terminie może spowodować odmowę w wypłacie zasiłku.

Jak obliczyć wysokość przysługującego zasiłku?

Obliczając wysokość przysługującego zasiłku inaczej należy postąpić w przypadku, jeżeli przedsiębiorcza mama była ubezpieczona przez co najmniej 12 miesięcy, a inaczej, jeżeli ubezpieczenie chorobowe było opłacane przez krótszy okres.

W tym wpisie przedstawię sposób wyliczenia zasiłku, jeżeli ubezpieczenie chorobowe było opłacane co najmniej przez 12 miesięcy.

Przykład nr 1 – Duży ZUS

Zakładam, że przedsiębiorcza mama opłacała składki na ubezpieczenie społeczne przez cały 2017 r. i dziecko urodziła w styczniu 2018 r. Składki były płacone zgodnie z wymogami dla tzw. dużego ZUSu bez podwyższania podstawy wymiaru. Przy składaniu wniosku o wypłatę zasiłku przedsiębiorczyni zaznaczyła, że chce korzystać z zasiłku za okres urlopu macierzyńskiego i rodzicielskiego w wysokości 80% za każdy z tych okresów.

Miesięczna podstawa wymiaru składek: 2 557,8

Miesięczna kwota zasiłku po potrąceniu składek na ubezpieczenie społeczne: 2557,8 – 13,71%x 2557,8 = 2557,8 – 350,67 = 2207,13

Dzienna kwota zasiłku brutto: 2207,13 / 30 = 73,57

73,57 x 80% = 58,86

Zaliczka na podatek dochodowy: 58,86 x 18% = 10,59 = 11

Dzienna wysokość zasiłku macierzyńskiego netto: 58,86 – 11 = 47,86

Miesięczna wysokość zasiłku macierzyńskiego netto (dla miesiąca, który ma 30 dni):47,86  x 30 = 1435,8

Roczna wysokość zasiłku macierzyńskiego: 47,86 x 365 = 17468,9

Przykład nr 2 – Mały ZUS

Zakładam, że przedsiębiorcza mama opłacała składki na ubezpieczenie społeczne przez cały 2017 r. i dziecko urodziła w styczniu 2018 r. Składki były płacone zgodnie z wymogami dla tzw. małego ZUSu bez podwyższania podstawy wymiaru. Przy składaniu wniosku o wypłatę zasiłku przedsiębiorczyni zaznaczyła, że chce korzystać z zasiłku za okres urlopu macierzyńskiego i rodzicielskiego w wysokości 80% za każdy z tych okresów.

Miesięczna podstawa wymiaru składek: 600,00

Miesięczna kwota zasiłku po potrąceniu składek na ubezpieczenie społeczne: 600 – 13,71%x 600 = 600 – 82,26 = 517,74

Dzienna kwota zasiłku brutto: 517,74 / 30 = 17,26

17,26 x 80% = 13,81

Zaliczka na podatek dochodowy: 13,81 x 18% = 2,49 = 2

Dzienna wysokość zasiłku macierzyńskiego netto: 13,81 – 2 = 11,81

Miesięczna wysokość zasiłku macierzyńskiego netto (dla miesiąca, który ma 30 dni):11,81 x 30 = 354,3

Roczna wysokość zasiłku macierzyńskiego: 11,81 x 365 = 4310,65

Jak widać z powyższych obliczeń kwota zasiłku macierzyńskiego w przypadku kobiet, które opłacały tzw. mały ZUS nie jest zbyt wysoka.

Warto tutaj jednak zaznaczyć, że w takim wypadku zgodnie z art. 31 ust. 3a ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa kwota zasiłku macierzyńskiego ulegnie podwyższeniu do wysokości 1000 zł.

Jakie dokumenty należy złożyć?

Aby uzyskać zasiłek macierzyński  przedsiębiorcza mama powinna złożyć w ZUS następujące dokumenty:

  1. wniosek o udzielnie urlopu macierzyńskiego – brak jest wzoru takiego wniosku, więc przedsiębiorca powinien sporządzić go samodzielnie. Co ważne we wniosku powinien wskazać czy zamierza korzystać z urlopu macierzyńskiego i rodzicielskiego, czy tylko z macierzyńskiego. Powinien również podać wymiary tych urlopów oraz wskazać datę rozpoczęcia. To właśnie w tym wniosku należy również wskazać, czy w przypadku pobierania zasiłku za okres urlopu macierzyńskiego oraz rodzicielskiego chce otrzymywać przez cały okres zasiłek w wysokości 80%, czy też za okres urlopu macierzyńskiego 100%, a za okres urlopu rodzicielskiego 60%.
  2. Skrócony odpis aktu urodzenia dziecka lub zaświadczenie lekarskie wskazujące przewidywaną datę porodu, jeżeli o zasiłek macierzyński przedsiębiorcza matka ubiega się przed porodem
  3. Zaświadczenie płatnika składek na formularzu ZUS Z-3b – http://www.zus.pl/wzory-formularzy/zasilki/zasilek-macierzynski/-/publisher/details/1/zaswiadczenie-zus-z-3b/ZUS_Z-3B
  4. Jeżeli przedsiębiorczyni chce korzystać zasiłku za okres urlopu macierzyńskiego oraz rodzicielskiego powinna również złożyć oświadczenie o braku zamiaru korzystania z zasiłku przez drugiego z rodziców.

O jakich terminach należy pamiętać?

Po pierwsze należy pamiętać w jakim terminie nastąpi objęcie ubezpieczeniem chorobowym i w jakim terminie złożyć wniosek.

W przypadku zakładania działalności gospodarczej, jeżeli wniosek o objęcie ubezpieczeniem został złożony w terminie 7 dni od dnia założenia działalności, objęcie ubezpieczeniem następuje od dnia wskazanego we wniosku.

Natomiast jeżeli przedsiębiorca zgłasza się do ubezpieczenia chorobowego w trakcie prowadzenia działalności gospodarczej objęcie ubezpieczeniem chorobowym może być nastąpić od dnia wskazanego we wniosku o objęcie tym ubezpieczeniem nie wcześniej jednak niż od dnia, w którym wniosek został zgłoszony.

Następnie należy pamiętać terminowym opłacaniu składek na ubezpieczenie społeczne, ponieważ jak już wspomniałam wyżej zapłata składek po terminie może spowodować odmowę wypłaty zasiłku macierzyńskiego.

Jeżeli przedsiębiorczyni chciałaby otrzymywać zasiłek w wysokości 80% przez okres odpowiadający okresowi urlopu macierzyńskiego oraz urlopu rodzicielskiego powinna złożyć do ZUS dokumenty o których pisałam powyżej  w terminie 21 dni od dnia porodu.

Jeżeli macie jakiekolwiek pytania lub wątpliwości dotyczące zasiłku macierzyńskiego przedsiębiorcy zapraszam do zadawania pytań.

Magda Sławińska-Rzemek

Doradca podatkowy

Nr wpisu 12564

Po dodatkową dawkę wiedzy prawnej zajrzyj koniecznie na nasz fanpage na Facebook’u.

Zobacz także jak pracujemy na Instagramie.

Zapisz się na newsletter, żeby być na bieżąco i otrzymywać specjalne oferty dla subskrybentów!

2 komentarze

  1. Magda

    30 października 2018 at 05:47

    Wreszcie natrafiłam na rzeczowy artykuł, zwięźle i na temat 🙂 a chciałam zapytać jak jest z przedsiębiorczymi mamai, które poza działalnościa pracują na etacie? Jestem w 6 tyg ciąży, do tej pory opłacalam składkę małego ZUSu i nie wiem co teraz byłoby dla mnie najlepszym rozwiązaniem, bardzo proszę o pomoc

Leave a Reply